VERHALEN
verhalen en foto's: Mercy Ships International
In Afrika leven meer dan 2 miljoen vrouwen met de gevolgen van VVF.
En elke vrouw heeft een verhaal...
_________________________
Het
verhaal van Akissi Nalalene (Togo 2010)
Akissi is een vrolijke, energieke tiener. Haar uitbundige lach werkt aanstekelijk op de mensen om haar heen. Niet alles wat ze zegt werd begrepen, vanwege de taalbarriére, maar haar gezellige gedrag maakt alles goed. Toen ze gevraagd werd voor een foto schoot ze overeind en ze poseerde met haar brede lach; de vuisten gebald om haar spierballen te laten zien.
Toch was er in Akissi's leven niet veel te lachen. Ze groeide op in een boerengezin in een dorpje op het platteland in het noorden van Togo. Ze leerde al op erg jonge leeftijd hard werken en maakte lange dagen onder de hete zon.
Toen ze zestien was verhuisde ze naar Ivoorkust omdat ze werd uitgehuwelijkt aan een man die daar woonde. Tijdens de bevalling van haar eerste kind worstelde ze dagenlang met hevige weeën totdat ze uiteindelijk naar het ziekenhuis werd gebracht. Ze onderging daar een keizersnede, maar de baby kwam dood ter wereld. Akissi was wanhopig.
Akissi merkte dat ze niet langer controle had over haar blaas. Ze leed aan vesico vaginal fistula, een aandoening die veroorzaakt wordt door een moeilijke bevalling. VVF komt veel voor in landen waar weinig of geen verloskundige zorg is.
Akissi´s man wilde haar niet langer hebben en stuurde haar terug naar huis. Tijdens de lange reis van Ivoorkust naar Togo probeerde Akissi haar urineverlies te verbergen, maar de medereizigers in de bus roken de doordringende geur. Akissi voelde zich diep vernederd.
Toen ze terug was bij haar familie in haar dorp Pkaple werd het dagelijkse leven een kwelling. Er bleef weinig over van haar levendige, opgewekte karakter. Ze hield beschaamd haar hoofd naar beneden.
Totdat Akissi op de radio hoorde dat dokters van Mercy Ships in de buurt van haar dorp zouden komen, om vrouwen met blaasfistels te onderzoeken. Akissi bezocht de screeningdag en daar werd een datum gepland voor haar reis naar het hospitaalschip dat in de havenstad Lomé lag. Ongeduldig en opgewonden wachtte ze op de grote dag.
Mercy Ships organiseerde vervoer naar Lomé voor de gescreende vrouwen uit de noordelijke streken van Togo. Toen Akissi in de grote stad arriveerde werd ze overweldigd door de drukke handel en de gejaagdheid van de mensen, maar ze bleef hoop houden. Ze hield zichzelf voor ogen dat ze binnen enkele dagen haar leven terug zou krijgen.
De operatie werd uitgevoerd door dokter Steve Arrowsmith. Enkele dagen daarna verwijderde een verpleegster de blaascatheter en… Akissi bleek genezen te zijn. Voor het eerst in anderhalf jaar was ze droog.




Een paar dagen later vierde Akissi feest; de ceremonie werd gehouden ter ere van
de vrouwen die gezegend waren met een succesvol operatie. Het geluid van de
trommels begeleide de rij klappende en zingende vrouwen door de gangen van het
schip. Ze waren allen gekleed
in traditionele Afrikaanse jurken. Akissi droeg een kobaltblauw gewaad met
goudgele patronen. Haar gezicht straalde.
Tijdens het feest stond Akissi op. Ze ging voor haar nieuwe vriendinnen en de bemanningsleden staan en zei: Ik wil jullie, en alle dokters en verpleegsters, bedanken. Nu kan ik weer tussen de mensen zijn, ik hoef me niet langer thuis te verstoppen. Veel dank voor Mercy Ships voor alles wat jullie gedaan hebben.
Dankzij het VVF team van Mercy Ships kan Akissi terugkeren naar haar dorp als de sprankelende, bruisende meid die ze vroeger was. Ze kan weer een normaal leven leiden, een leven zonder schaamte.
Story by Claire Bufe / Edited by Nancy Predaina / Copyright: Mercy Ships / Nederlandse vertaling: Stichting Newbornlife Nederland
_________________________
Het
verhaal van Josephine Adankpo
(Benin 2009 / Togo 2010)
De trommels roffelden hun glorie aan God. Veel mensen dromden samen in de ziekenzaal. Ze kwamen samen om hun vreugde te delen met de vrouwen die een geslaagde VVF-operatie ondergaan hadden. Josephine stond blij tussen de feestvierende mensen, gekleed in een mooie nieuwe groene jurk met een bijpassende hoofdtooi. Ze lachte en ze straalde.
Josephine en haar man hadden vier kinderen toen ze ontdekte dat ze voor de vijfde maal zwanger was. Hoewel ze uiteindelijk een keizersnede kreeg werd de baby doodgeboren. Tijdens de moeilijke bevalling ontstond een inwendige beschadiging. Deze aandoening, vesico vaginal fistula, komt veel voor in arme landen. De blaas beschadigt omdat de bevalling te lang duurt en er niet op tijd medische hulp geboden wordt.
Josephine’s man vond het walgelijk dat ze constant urine verloor. Hij had nog nooit van dit van dit probleem gehoord en hij bedacht dat zijn vrouw hem ontrouw moest zijn geweest. Hij noemde haar een prostitué en schopte haar het huis uit.
Samen met haar drie jongste kinderen ging ze naar Benin om bij haar vader te gaan wonen. Ze probeerde hen te onderhouden door tapioca (meel van casavewortelen) te maken en te verkopen. Maar de klanten werden afgeschrikt door de geur om haar heen en door haar natte kleren, daardoor verkocht ze haast niets. Omdat ze geen andere inkomsten had was ze gedwongen langs de kant van de weg sieraden aan te bieden aan de automobilisten.
Waar ze ook heen ging, altijd werd er gefluisterd achter haar rug en soms werden gemene opmerkingen gemaakt recht in haar gezicht. Op het laatst schaamde ze zich zo dat ze zich verstopte in huis. Ze beschreef haar wanhoop en pijn als volgt: “Als ik 's morgens wakker werd was mijn bed en alles om me heen nat. Ik zei dan tegen mezelf: ‘Waarvoor zou ik nog leven?’ Toen op een dag hoorde ik dat er een hospitaalschip naar Benin zou komen.

Ze kreeg hoop toen haar tante zei dat ze naar Cotonou moest gaan omdat de Afrika Mercy daar zou aanleggen om gratis operaties uit te voeren. Josephine ging naar de screening en kwam in aanmerking voor een operatie. Maar na de eerste ingreep bleek haar probleem nog niet over te zijn. Josephine was erg teleurgesteld, maar gaf de moed niet op. Ze ging terug voor een tweede operatie. Maar toen ze weer in Cotonou kwam bleek het schip al weg te zijn en haar werd aangeraden om het schip na te reizen naar het buurland Togo, de volgende stopplaats.
Toen de Africa Mercy gearriveerd was in Togo belde Josephine naar het schip en sprak af dat ze naar de havenstad Lomè zou komen voor een tweede operatie. Deze keer werd haar doorzettingsvermogen beloond; haar operatie was een succes.
Tijdens het feest
juichtte ze om het grote geschenk dat ze had gekregen; een normaal leven!
Ze zei: “Ik wil God danken. Ik wil de dokters bedanken en alle andere vrijwilligers”.
Na zeven jaar was ze droog!
Story by Elaine B. Winn / Edited by Nancy Predaina / Photos by Liz Cantu /
Copyrights: Mercy Ships International / Vertaling: Stichting Newbornlife Nederland
Maggie Schrenk (VVF-verpleegkundige) is blij
samen met Josephine. Maggie was het jaar er
voor er bij toen de operatie mislukte.
_________________________
Het verhaal van Ramatou (Benin 2009)
In maart
arriveerde een jonge vrouw op het hospitaalschip van Mercy Ships. Ze had een
lange reis achter de rug, helemaal vanuit het noorden van het buurland Togo en
ze was op zoek naar hulp voor haar voortdurende urineverlies. Ramatou had twee
zwangerschappen achter de rug. Beide keren ontstonden er problemen bij de
bevalling en moest ze een keizersnede ondergaan. Beide baby’s werden doodgeboren
en na de laatste bevalling kreeg ze een blaasfistel. Haar man verliet haar en ze
ging weer bij haar ouders wonen. Na vier lange, trieste jaren hoorde ze over het
hospitaalschip dat aanlag in Contonou, de hoofdstad van Benin en het lukte haar
om zelf daar naar toe te reizen.
Toen we Ramatou beter leerden kennen werd al gauw duidelijk dat we hier te maken hadden met een heel speciale, talentvolle jonge vrouw. Veel van de patiënten aan boord komen uit afgelegen gebieden in Togo en Benin en de vrijwillige vertalers aan boord konden hun talen niet spreken. Maar Ramatou kon dat wel en ze wilde maar al te graag helpen bij het vertalen.
Gedurende de weken die ze aan boord moest blijven, sloot ze zich aan bij de vrijwillige welzijnswerkers, die de patiënten begeleiden. Ze werd geraakt door de liefdevolle begeleiding van deze medewerkers en van de verpleegkundigen en andere vrijwilligers aan boord. Ze zei: “Thuis wil niemand iets met me te maken hebben. Ze nodigen me niet uit in hun huizen, want ik ben nat en ik stink. Toen ik hier kwam gaven jullie me een schoon bed en toen het nat werd maakten jullie het opnieuw op, met schone lakens. Jullie raakten me aan zonder afkeer en jullie gaven om me”.
Na haar operatie was iedereen verdrietig toen ze merkten dat ze nog steeds incontinent was. Dat was voor Ramatou een erg moeilijke dag, maar ze gaf de hoop niet op. Er werd afgesproken dat ze over enkele maanden terug zou komen voor een tweede operatie.
Ramatou kwam een maand eerder terug dan afgesproken was, want ze wist dat de medewerkers aan boord niet konden communiceren met veel van de andere patiënten. Ze legde uit dat ze niet van plan was om stiekem eerder aan de beurt te
komen, maar dat ze alleen maar wilde helpen met vertalen. Nou, helpen deed ze zeker! Zonder haar hadden we het moeilijk kunnen redden.
Tenslotte kreeg ze haar tweede operatie, waarbij de chirurg vijf fistels sloot tussen haar baarmoeder en vagina. En toen haar blaascatheter na bijna twee weken verwijderd werd, bleek dat ze helemaal droog bleef.
Ramatou bood aan om vrijwillig nog een maand te blijven om te helpen met het vertalen. Ze gebruikte ook haar eigen ervaringen om haar ”zusters” aan boord te bemoedigen. Haar vrijwillige werk aan boord bleek voor haar een unieke manier om meer zelfvertrouwen te krijgen.. En de werkervaring die ze opdeed zou zeker van pas komen bij het opbouwen van een goede toekomst.
Nu ze terug is in haar dorp blijft ze contact houden met het VVF-team. Ze is enthousiast bezig om meer vrouwen met VVF te bereiken en ze naar het hospitaalschip te sturen als dat in 2010 in Togo zal aanleggen.
_________________________
Het verhaal van Tokpah (Liberia 2008)
Tokpah is
een Liberiaanse vrouw van 64 jaar oud. Ze vertelt haar verhaal aan de pers met
behulp van een tolk. Tokpah spreekt alleen Kpelle, één van de meest gebruikte
talen in Liberia. Tijdens de burgeroorlog in Liberia werd Tokpah gevangengenomen
en misbruikt door een groep rebellensoldaten. Door hun onmenselijke behandeling
moest Tokpah meer dan vier jaar lang leven met fistula.
Nadat ze vrijgelaten was ging Tokpah terug naar huis. Daar werd ze afgezonderd in een kamer. Ze verloor constant urine en omdat het stonk in haar kamer wilde daar niemand binnenkomen. Niemand wilde nog met haar praten. Ze werd uitgelachen en uitgescholden. Iedereen keerde haar de rug toe. Alleen haar kinderen lieten haar niet in de steek.
Haar zoon hoorde over Mercy Ships. Toen Tokpah werd ingepland voor een operatie, lachte ze en klapte ze in haar handen. Na de succesvolle operatie, toen ze zich voorbereidde op haar vertrek naar huis, werd het hospitaalschip bezocht door mensen van de pers. Tokpah wilde hen graag haar verhaal vertellen. De journalisten vroegen haar hoe ze dacht over al die mensen die haar slecht behandeld hadden. Tokpah antwoordde vergevingsgezind: “Ik zou ze willen omhelzen, want God heeft me genezen”.
_________________________
Het verhaal van Wonseh (Liberia 2006/2007)
In het voorjaar van 2007 lag het hospitaalschip enkele weken in de hoofstad van Liberia aan om daar honderden operaties uit te voeren, waaronder vele VVF-operaties.
Al snel nadat het hospitaalschip “Anastasis” aanmeerde in de grootste haven van Liberia, kwam Wonseh Vave aan boord om haar zoontje Austin aan de bemanning te laten zien. Austin is 5 weken oud en Wonseh noemt hem haar “grote wonder”.
Tien jaar daarvoor had Wonseh ook een kindje gekregen. Tijdens deze eerste bevalling ontstonden complicaties. Wonseh had geen geld om medische hulp in te roepen. Daardoor werd haar kindje dood geboren. Bij de bevalling werd haar blaas beschadigd en zo werd Wonseh volledig incontinent op 18-jarige leeftijd. De stank om haar heen was zo erg dat Wonseh zich schaamde. Ze kwam niet meer buiten.
Tijdens het vorige bezoek van het hospitaalschip in Liberia in januari 2006 hoorde Wonseh over de gratis operatie waardoor ze “droog” kon worden. Ze stond vooraan in de rij en kwam in aanmerking voor de operatie.
Toen de bemanningsleden ruim een jaar later Wonsey met haar baby de loopplank op zagen lopen, realiseerden ze zich pas echt wat een hersteloperatie betekend voor een vrouw als Wonseh. De VVF-operatie heeft haar een nieuw leven gebracht. Ze is weer opgenomen in de familiekring, ze heeft weer een man en nu zelfs een levende baby. Wonseh vertelde: “ In al die jaren heb ik niets anders gedaan dan mezelf wassen en mijn kleding wassen. Ik kon niets anders doen. Nu kan ik naar buiten, ik kan werken, ik kan koken en ik heb een zoontje. Ik ben God dankbaar!”
_________________________
Het verhaal van Memuna (Sierra Leone 2006)
In Sierra Leone heeft tien jaar lang een burgeroorlog gewoed. Memuna woonde in het noorden van het land; daar waar de rebellen het laatst wegtrokken. Dorpen zijn er platgebrand en de inwoners gedood. Ook het dorp waar Memuna woonde werd aangevallen. Daarbij werd Memuna’s man vermoord. Ze probeerde te vluchten, maar de rebellen grepen haar en ze werd verkracht; er zijn voorwerpen in haar vagina gestoken. Daardoor beschadigde haar blaas en werd ze incontinent.
Memuna trok daarna vanuit het noorden naar de hoofdstad aan de kust en leefde daar lange jaren een eenzaam leven in armoede. Soms verdiende ze wat geld met het breken van stenen voor bouwvakkers. Doordat ze steeds urine lekte kon ze geen ander werk vinden. Ze werd niet geaccepteerd. Soms werd ze zelfs bespot omdat ze stonk.
Toen Memuna 26 jaar was hoorde ze over het hospitaalschip van Mercy Ships dat in de haven lag. Ze ging erheen om hulp te zoeken, maar was te laat. Men was bezig met de laatste operaties aan boord voor men verder zou varen. Het budget dat beschikbaar was voor de VVF-operaties was al overschreden. Er was geen plaats, tijd en geld meer voor nog een operatie. Maar enkele bemanningsleden hadden medelijden met haar en betaalden uit eigen zak een operatie voor haar. Ze regelden voor haar dat ze geopereerd kon worden in een plaatselijk ziekenhuis. De operatie was een succes. Het gat tussen haar blaas en vagina werd dicht gemaakt, waardoor ze weer controle kreeg over haar blaas.
Memuna kan nu een nieuw leven opbouwen. De oorlog heeft diepe wonden geslagen in haar leven, net als in het land Sierra Leone. Maar ze is dankbaar voor haar genezing en het herstel van haar waardigheid. Ze grijpt haar nieuwe kansen met twee handen aan. Ze zegt: “ Ik zag mezelf niet meer als een mens, want niemand wilde meer in mijn buurt komen. Maar nu ben ik genezen. Ik kan weer een man en kinderen krijgen. Ik hoor er weer bij. Het is alsof ik opnieuw ben gaan leven.”
_________________________
Kadie en Tom
Het
verhaal van Kadie
(Sierra Leone 2006)
Kadie is 55 jaar. Net als de meeste van haar vriendinnen trouwde ze jong; ze was 14 jaar. Kadie is afkomstig uit een van de meest afgelegen gebieden van Sierra Leone. Om in haar woonplaats te komen moet je zover mogelijk over de weg reizen en dan als er geen wegen meer zijn, nog zo’n 8 kilometer per voet of in een kano afleggen. Achter haar woonplaats begint het gebied waar de inwoners nog altijd zonder kleding leven.
Toen Kadie 15 jaar was ging ze naar de traditionele “place-in-the-bush”, waar ze beviel van een baby. Haar kindje bleek reeds voor de geboorte te zijn overleden. Al snel daarna merkte Kadie dat er iets niet goed was in haar lichaam, want ze lekte urine.
Na een paar weken was haar man het zat. Hij wilde de stank van de urine niet langer verdragen en hij stuurde haar weg. De andere vrouwen lachten haar uit en lieten haar in de steek. Al snel beruste Kadie erin dat ze niet meer bij de gemeenschap hoorde en ze bleef alleen in de rimboe buiten het dorp leven. Het werd haar zelfs niet toegestaan om in de kerk te komen.
De jaren verstreken. Kadie hield zichzelf in leven met rijst, die ze verdiende door onkruid te trekken in de velden van de stadsmensen. Ze leerde ook vissen vangen met een net en ze verkocht die voor kleine bedragen. Maar ze werd ouder en zwakker en het werk viel haar steeds zwaarder. Een neef bracht haar nu en dan voedsel. Kadie zegt zelf dat ze daardoor niet verhongerd is.
Op een dag ontving Kadie onverwacht bezoek van een man in een kano. Hij was stroomopwaarts de rivier opgevaren en kwam speciaal voor haar. Deze man was Tom French. Hij is operatie-assistent in het hospitaal van Mercy Ships en hij leidt de veldexpedities naar de binnenlanden om Fistula-patiënten te localiseren.
Tom liet Kadie foto’s zien van vrouwen die een gratis operatie hadden ondergaan en genezen waren. Hoewel Kadie nog nooit in een bewegend voertuig had gezeten, besloot ze toch om Tom te vertrouwen. Ze liet zich naar de grote stad Freetown brengen. In het Fistula Centrum, het vrouwenziekenhuis van Mercy Ships, werd Kadie succesvol geopereerd aan haar obstetrische fistel. Het gat tussen haar blaas en schede werd dicht gemaakt. Ze moest enkele weken in het ziekenhuis blijven om te herstellen en werd daarna naar huis gebracht.
Kadie is 40 jaar “nat” geweest. Ze was verstoten door haar man, familie en vrienden. Nu is ze “droog”.
Het enige probleem dat ze nu nog heeft, is dat ze haast niet meer kan ophouden met het drinken van water. Jarenlang heeft ze bewust dorst geleden, om minder urine te verliezen. Nu is ze er niet toe te brengen om minder te drinken. Ze geniet ervan. Waar ze ook van geniet is lachen. Ze zegt: “Ik heb 40 jaar lang niet kunnen lachen. Ik moet nog veel inhalen”.