VVF (Vesico Vaginal Fistel) is een opening tussen blaas (vesica) en schede. Het gat of de gaten ontstaan doordat de bevalling niet vordert. Doordat het bekken te nauw is, kan de baby niet geboren worden, al perst de vrouw dagenlang (soms tot zeven dagen lang). Het babyhoofdje drukt daarbij op de bloedvaten die naar de blaas lopen. De bloedtoevoer wordt afgedrukt en het weefsel sterft af. De baby overlijdt tijdens de bevalling en wordt (als de vrouw in leven blijft) pas geboren als er necrose van de weefsels optreedt en het babyhoofdje verweekt. Doordat de blaas en soms ook het rectum (RVF) een open verbinding vormt met de vagina stroomt urine (en soms ook ontlasting) rechtstreeks naar buiten.

Oorzaken

In Nederland komt VVF door de goede gezondheidszorg al zo’n 100 jaar niet meer voor. In Afrika komen er elk jaar 80.000 vrouwen met VVF bij (bron: Verenigde Naties). Bekkenvernauwing komt, net als hier in Nederland, ook voor in Afrika. Maar daar zijn nog veel meer factoren die voor complicaties bij de bevalling zorgen. In Afrika krijgen meisjes vaak al jong kinderen, het bekken is dan vaak nog te nauw. Tijdens burgeroorlogen en opstanden komen verkrachtingen vaak voor, waarna littekenweefsel zorgt voor vernauwingen. Ook de complicaties van vrouwenbesnijdenissen zorgen voor schade. Bij ons krijgt een vrouw met bekkenvernauwing een keizersnede, maar in Afrika is vaak geen of geen goede medische zorg. De afstanden zijn groot; vaak is het ziekenhuis onbereikbaar. Maar ook een bevalling in een plaatselijk ziekenhuis gaat lang niet altijd goed. Veel vrouwen en/of baby’s sterven omdat de plaatselijke artsen en verloskundigen te weinig kennis hebben. Ook de cultuur en de traditionele bevallingsmethoden verhogen het risico op VVF. In sommige landen is het de gewoonte dat de vrouw alleen “in the bush” haar kind krijgt,  zonder begeleiding. Maar ook als de andere vrouwen van de gemeenschap erbij zijn gaat er veel mis. De vrouw wordt door de andere vrouwen aangemoedigd om steeds maar door te blijven persen, ook al vordert de bevalling niet. Het kind moet er immers uit. De vrouwen worden aangespoord veel drinken tijdens de bevalling, zodat de baby eruit kan "stromen", maar een volle blaas belemmert juist de bevalling. Soms wordt er niet, of te laat, hulp gezocht voor de vrouw, omdat in sommige culturen een vrouw weinig waard is. De man heeft geen zin om geld te besteden aan een vrouw. Ook komt het voor dat geen hulp geboden wordt, omdat de moeilijke bevalling gezien wordt als een vloek. Er wordt gezegd dat de vrouw het kind niet wilde of dat ze ontrouw geweest is en dat dit haar straf is. Kortom er zijn veel oorzaken te noemen voor de vele gevallen van VVF in Afrika. Maar de belangrijkste oorzaak is de armoede. Er is geen geld voor een keizersnede, als die nodig is.

Gevolgen

In Afrika en Azie leven meer dan twee miljoen vrouwen dagelijks met de schrijnende gevolgen van VVF. Doordat de blaas een open verbinding vormt met de schede stroomt de urine constant ongehinderd weg. De vrouw is voortdurend nat, haar huid gaat kapot en dat geeft niet alleen kans op infecties van de huid en vagina, maar ook op nierbekkenontstekingen.

Naast de lichamelijke problemen ontstaan sociale problemen. De vrouw is immers altijd nat en heeft vaak niet de mogelijkheden zichzelf en haar kleding goed te verzorgen. Er hangt een doordringende geur van (oude) urine om haar heen. Niemand wil in haar omgeving zijn. Ze kan niet op een matras slapen, niet reizen, niet in gezelschap verkeren. In de meeste gevallen wordt de vrouw verstoten door haar man. Ze is van geen nut meer. In de Afrikaanse maatschappij geven een verzorgd uiterlijk en het hebben van kinderen waarde aan de vrouw; deze vrouwen zijn onwaardig. De vrouw moet terug naar haar eigen familie, als die haar tenminste terug wil hebben. Vaak wordt zo’n vrouw verborgen gehouden voor de gemeenschap en leeft ze de rest van haar leven eenzaam in een hutje in de rimboe of bij de vuilnisbelt. Veel vrouwen laten zich moedwillig uitdrogen, om zo geen urine meer te verliezen. In een warm klimaat geeft dat verschrikkelijke lichamelijke gevolgen. Zelfdoding komt veel voor onder deze vrouwen, omdat ze het “er niet meer bijhoren” niet langer kunnen verdragen.